Ambalaj Tasarımı - Makale

Türkiye Ambalaj Sektöründe Nerede?

Mon, 31 Jul 2006 16:50:28 +0300

Türkiye’ de 2000 yılı toplam ambalaj tüketiminin yüzde 37’sini esnek (flexible) ambalaj, folyolar, kağıt, karton ve oluklu mukavva ambalajlar, yüzde 22’sini metal ambalajlar, yüzde 20’sini plastik ambalajlar, yüzde 8’ini cam ambalajlar ve yüzde 13’ünü ahşap ambalajlar oluşturuyor. 2000 yılı kişi başına yıllık ambalaj tüketim miktarı ortalama olarak plastik ambalaj için 10 kg/yıl, metal ambalaj için 3 kg/yıl, karton ambalaj için 3,5 kg/yıl, kağıt ambalaj için 1,6 kg/yıl,esnek (flexible) ambalaj için 1,4 kg/yıl, cam ambalaj için 4 kg/yıl,ahşap ambalaj için 6,5 kg/yıl olarak gerçekleşti. Türkiye ambalaj sektörü 2000 yılı toplam üretiminin fiziksel büyüklüğü 2,5 milyon ton, parasal büyüklüğü ise 3 milyar dolar olarak belirlendi.

Türkiye’de 200 Teneke Ambalaj Üreticisi Var
Ambalajın 4 büyük grubu; plastik, teneke, cam ve kağıt şu anda sektörlere göre yüzde 18 ile yüzde 35 arasında değişen paylar alıyor. Teneke ambalajın ortalama payı yüzde 22 olarak hesaplanıyor. Bu da takriben 1,3 milyar dolarlık bir değer oluşturuyor. Yüzde 90,8 yüzde ile kağıt ambalaj sektörü iyi durumda.

Oluklu mukavva kutular ise genellikle dış ambalaj olarak kullanıldığından üretim miktarı fazla olmasına rağmen kapasite kullanım oranı düşük. 2000 yılında metal ambalajda toplam 360.000 ton üretim gerçekleşti. Teneke ambalaj sektörü tüm ambalaj potansiyeli içinde yüzde 25’i aşan bir orana sahip. Çevreci, sağlıklı özellikleri, taşıma, depolama kolaylıkları, özellikle raf ömrü uzunluğundaki performansı ile birçok gıda ve ihtiyaç maddelerinde, tekstil ve endüstriyel ürünlerinde pazar payını artırmaya devam edeceği öngörülüyor. Türkiye’de teneke ve diğer çelik malzemelerden ambalaj üreten, çoğu küçük ve orta ölçekli olmak üzere yaklaşık 200 teneke ambalaj üreticisi bulunuyor.

500.000 tonluk işleme kapasitesine sahip olan Türkiye’de metal ambalaj sektörü, yüzde 70’lik kapasite kullanım oranı ile 360.000 ton üretim gerçekleştirdi. Türkiye’de 300.000 tona yaklaşan teneke ambalaj üretiliyor. Ereğli Demir Çelik, yılda 400.000 ton kuruluş kapasitesi ile Türkiye’de 300.000 ton teneke üretebiliyor. Süper marketçiliğin yayılması, cam kavanoz ve içecek şişelerindeki talebe ve gelişime paralel olarak, teneke kutu ve kapak üreticilerinin pazar payları da yükseliyor.

Kaynak: www.ambalaj.org.tr

Kişi Başına Ambalaj Tüketiminde AB ve Türkiye

Mon, 31 Jul 2006 16:48:59 +0300

3.5 milyon tonluk pazar hacmine sahip ambalaj pazarında 60.000 kişi istihdam ediliyor. Kişi başına ambalaj tüketimi AB’de 170, Türkiye’de 50 dolar. Sektörün ihracat tutarı 2004 sonunda 1.1 milyar dolar civarında.
Ambalaj Sanayicileri Derneği (ASD) Genel Sekreteri Doğan Erberk’in verdiği bilgiye göre; Türkiye’de ambalaj malzemeleri temel olarak kağıt/karton, plastik, cam, metal ve ahşap ağırlıklı olmak üzere 5 ana gruba ayrılıyor. Ancak içindeki ürüne fiziksel ve kimyasal açıdan uygun yapılarda düzenleme yapılması zarureti ana malzemelerin yeni teknolojilerle işlenerek farklı kullanımlarını ortaya çıkarmakta. Daha doğru bir ifade ile malzemelerde koruyuculuk ve raf ömrü açısından fleksibilite sağlanıyor.

Ana malzemeler doğrudan kullanıldığı gibi kendi aralarında ya da birbirileri ile bağlanmak, bir ya da iki yüzeyine kaplama yapılmak suretiyle fleksibıl ambalaj olarak kullanıma sunulmakta.

Ambalaj sektörü değişik malzeme grupları ve değişik süreçleri (prosesler) içermekle beraber temelde hitap ettiği alıcılar ve nihai kullanıcıları açısından değerlendirildiğinde bu farklılıklara karşın işlevsel özellikleri nedeni ile bir bütünlük gösterebilmekte.

-Ambalaj, gelişmiş toplumlarda refah göstergesi
Ambalaj, ASD’nin de üyesi olduğu Dünya Ambalaj Örgütü (WPO) tarafından sanayi olarak gelişmiş toplumlarda bir refah göstergesi olarak belirtiliyor. Ambalajlı ürün sayısı ve miktarının artışı o ülkedeki sınai üretimde niteliksel ve niceliksel bir artışa da işaret etmekte. WPO’nun verilerine göre AB ülkeleri ortalamasında kişi başına 170 dolar olan ambalaj tüketimi, Kuzey Amerika ve Kanada’da 250 dolar, Japonya’da 350 dolar olan ambalaj tüketimi ülkemizde halen kişi başına 50 dolar mertebelerinde hesaplanmakta.

ASD Genel Sekreteri Doğan Erberk’in sektörle ilgili değerlendirmeleri şöyle: “Ambalaj’ın temel konuları Türkiye imalat sanayinin temel konularından farklı değil. Ancak güncel olarak gelişme gösteren ve üzerinde bir süre daha yoğun çalışma gösterilmesi gereken temel konular; Ambalaj Atıklarının Yönetimi, Gıda ambalajı üreticilerinin hijyen koşullarına uyum sağlaması, edilgen tasarımlardan aktif ve özgün tasarımlara geçilerek gerek iç piyasada gerekse de küresel piyasalarda daha sağlam ayaklar tutulması, bu bağlamda akademik ve işletmeler düzeylerde araştırma geliştirmeler yapılması, sektöre özel eğitim olanaklarının muhtelif eğitim seviyelerinde oluşturulması ve mesleki örgütlenmeler ile küresel piyasalardaki dayanışmanın sağlanması, güç birliklerinin tesisi.

-Yoğunlukla vasıflı işgücü çalıştırılıyor
Göreceli olarak gelişmiş bir üretim teknolojisi gerektiren ambalaj sektöründe yoğunlukla vasıflı işgücü çalıştırılmakta. Sektörde mesleki örgütlenme Ticaret ve Sanayi Odalarının prosese bağlı grupları arasında yer almakta temel olarak da temsil edilememektedir. Halen bir federasyon gibi çalışmakta olan ve bütün ambalaj dallarını şemsiyesi altına alan 180 üyeli Ambalaj Sanayicileri Derneğimizin yanında ürünün hammaddesine göre sınıflandırılmış başka dernekler de faaliyet göstermekte.

Genel Pazar Büyüklüğü: 3,5 Milyar US Dolar (2004 yılı sonuçlarının yüzde 15-20 büyümesi mümkün)
Genel Pazar Hacmi: 3,5 Milyon Ton
İhracat Tutarı: 1,1 Milyar US Dolar (2004)
İthalat: (hammadde dahil) 0,3 Milyar Dolar
Sektördeki firma sayısı: 2.500 firma (Derneğimizce adresleri belirlenerek bir kataloga toplanabilmiş)
Çalışan kişi sayısı: 55.000 – 60.000 kişi civarında tahmin ediliyor

Kaynak: Referans Gazetesi

Ambalaj İle Fark Yaratmak (Serdar Öner)

Mon, 31 Jul 2006 16:51:06 +0300

Sürekli bilgisayar ekranı ile senelerce çalışmaktan olsa gerek, son 1-2 senedir gözlerimde kuruluk problemi oluştu. Bulanık görme ve gözde batma hissi yaratan bu durumun en iyi çözümü de suni gözyaşı damlaları. Bu damlalar, önemli bir aktif madde içermediklerinden, gözünüzde problem hissettiğinizde sıkça kullanılabiliyor. Bu konuda bir kaç farklı firmanın ürününü kullandıktan sonra, en kullanışlı ambalaja sahip olduğunu düşündüğüm Alcon firmasının "Tears Naturale Free" ürününü sürekli kullanmaya karar verdim. Bu kararımdaki en önemli etken de, ürünün ambalajının tasarımının çok iyi yapılması oldu. Diğer ürünler, bir şişe ve damlalıkla göze damlatılan, ve paket açıldıktan sonra genellikle 1-2 hafta içerisinde kullanılması gereken ürünler. Alcon`un ürünü ise, bir paket içerisinde, 32 adet küçük plastik şişecikten oluşuyor. Şişeciklerin üstündeki kapak bölümü, hafifçe kopartılarak ambalaj açılıyor. İşin güzel yanı, ambalaj bu şekilde açıldıktan sonra, kapağın tekrar kapatılabilmesi. Yani bir şişeciği, gün içerisinde ihtiyaç olduğunda bir kaç defa kullanmanız mümkün. Böylece, 32 adet şişecik içeren paket, size uzun süre, içeriğini ziyan etmeden kullanım imkanı tanıyor. İlk alımda biraz daha fazla fiyata sahip olsa da, içeriğini verimli kullanmanızı sağladığı için, diğer ambalaj tiplerinden bir kaç kat daha ucuza geliyor. Üstelik, bu şekilde, ürünün her zaman steril durumda olduğundan emin oluyorsunuz ve son kullanım tarihlerine kadar şişecikleri kullanabiliyorsunuz. Alcon`un ürününe benzer küçük şişecik sistemini kullanan başka markalar da var, ancak, onlarda kapağın tekrar kapatılabilmesi özelliği yok, yani bir paketi açtıktan ve 3-4 damla kullandıktan sonra şişeciği atmak zorunda kalıyorsunuz.

Müşteri Gibi Düşünmek Ambalajda da Önemli!
Alcon bence burada kendini müşterinin yerine koyarak, müşterinin ihtiyacı ve duygularını çok iyi analiz etmiş, ve sadece ambalaj özellileri ile müşteri sadakati oluşturmanın güzel bir örneğini veriyor.

Bu uygulamayı gördükten sonra, insan günlük hayatta kullandığımız ambalajların ne kadar düşünülmeden, önem verilmeden tasarlandıklarına şaşırıyor aslında. Örneğin, mısır gevreğinin poşetini açtıktan sonra, neden ağzını kolayca ve hava almayacak şekilde kapatamıyoruz? Bisküvi ambalajları açıldıktan sonra neden tekrar kapatılamıyorlar, hepsini bir kerede bitirmemizi mi bekliyorlar? Örnekleri kolayca çoğaltabiliriz.

Sizin de başarılı bulduğunuz ambalaj tipleri var mı? Veya, kolayca geliştirilebileceğini düşündüğünüz ambalajlar hangileri?

Serdar ÖNER
Halkla İlişkiler İletişim Platformu Yazarı

Kaynak: www.halklailiskiler.com.tr

Photoshop'da tasarımınıza 3 boyut verin...

Tue, 14 Feb 2006 23:37:09 +0200

Eyewire firması tasarımcılara stok görsel hizmeti sunarken onların ihtiyacı olabilecek masaüstü yayıncılık bilgileri de -web hizmeti olarak- kullanıcıların beğenisine sunuyor. Bunlardan biri de ambalaj tasarımınızı photoshopta nasıl, üç boyutlu bir kutu yapabileceğiniz üzerine. Biz de sizin beğeninize sunuyoruz...

www.eyewire.com/tips/photoshop/wrapping/index.htm

Adobe illustrator'da ambalaj uygulaması...

Tue, 14 Feb 2006 23:37:52 +0200

Adobe illustrator programında üç boyutlu bir kutu yapımı ambalaj tasarımı üzerinden anlatılmış. Grafik programlarını yeni kullanmaya başlayanlar için ya da illustrator'ı tanımak isteyenler için iyi bir örnekleme... Bu arada hemen hatırlatalım ambalaj sektöründe tüm dünyada yaygın olan program bu

www.eyewire.com/tips/apps/isometric/index.htm

Marka Gücü Nasıl Ölçülür (Güven Borça)

Sat, 21 Jan 2006 12:38:36 +0200

Marka mıyız değil miyiz? Markamız ne kadar güçlü? Rakiplerimize göre zayıf yanlarımız neler? İşte tüm bu soruların cevabını bulabileceğiniz basit ama etkili bir model sunuyoruz sizlere; David Aaker’ın “Brand Equity Ten” skalası. Bir bazı projelerde kullandık ve yararlandık. Yapması kolay, pratik bir tablodur ancak önemli olan (her zamanki gibi) tabloyu yorumlamaktır. Düzenlenecek araştırmalar sonucunda çoğu maddeyi hassas bir şekilde puanlayabilirsiniz. Elinizde araştırma olmadığı durumlarda ise önerimiz, şirketin akil adamlarını toplayıp birden ona kadar rakam verdirmenizdir. Hiç yoktan iyidir. İdeali ise araştırmayla belirlenmiş rakamlara kişisel deneyim ve değerlendirmelerinizi katmanızdır. Aşağıda ülkemiz koşullarına uygun örneklerle işinizi kolaylaştırmaya çalışacağım:

Pazar payı: Eğer pazarda tekel (TEKEL değil) iseniz on puan, Efes Pilsen kadar dominant iseniz dokuz puan verebilirsiniz. Turkcell sekiz, Arçelik yedi olabilir. Diğerleri sırayla gider.
Dağıtım: Coca Cola kadar etkin bir dağıtımınız varsa (%97 sayısal) on puan, Ülker dokuz puan, Unilever sekiz...
Marka bilinirliği: Arçelik on puan, bu dev markamızı takiben örneğin %95 hatırlatmalı marka bilinirliğine sahip bir marka dokuz puan şeklinde gidebilir.
Liderlik ve popülerlik: Biraz öznel bir kavramdır. Marka ne kadar dile düşmüş, ne kadar konuşuluyor, hakkında haber yapılıyor? Amerikalılar “talk of the town”
derler ya, ondan. Turkcell mesela hep bahsettirir kendinden bir türlü. Cem Yılmaz da gündemdedir bir şekilde.
Algılanan kalite: Araştırma yapıp tüketicideki kalite algısını ölçebilirsiniz. “Kalite annatılmaz, yaşanır” diyorsanız bildiğiniz gibi yazın. Mercedes on puan
alırsa kimse sorgulamaz.
Fiyatlandırma gücü: Gelelim bir markanın en ayrıştırıcı özelliğine. Eşdeğer bir ürüne göre ne kadar yüksek fiyatlandırabiliyorsunuz? Beş bin dolara bir deri çanta satabiliyorsanız on puanı ananızın hak sütü gibi helal ediyorsunuzdur. Pazar ortalamasından sayıyorsanız beş puan, fiyat kırmadan satamıyorsanız daha da düşük.
Marka vaadi:
Bir şekilde iyi fiyatla çok miktarda ürün satıyor olabilirsiniz ancak markanız tüketiciye doğru dürüst (net) bir vaatte bulunmadan bunu yapıyorsa geleceği sağlam olmayabilir. Mesala bir zamanların efsane
markası TOFAŞ.
Marka kişiliği:
Ürünü elinize alıp karşınızda duran gruba “eğer bu bir insan olsaydı nasıl biri olurdu?” diye sorduğunuzda insanlar ne kadar hızla ne kadar çok sayıda (ve olumlu) sıfat atfediyorlarsa o kadar kişilikli bir marka sayılır. İnsanlar suratınıza garip garip bakıyorsa, bu testi bir kıraathanede değil de bir fokus grup tartışmasında yapmakta fayda var demektir.
Kurumsal/Sosyal fayda: Bir marka öncelikle (özünde bencil olan) tüketiciye bir vaatte bulunmalıdır ancak markanın veya (bağlantı kurulabilen) kurumun topluma sağladığı fayda da giderek artan bir oranda önem kazanmaktadır. İhmal edilmemelidir ancak sosyal faydanın tek başına aldırıcı bir sebep olduğu da zannedilmemelidir.
Müşteri bağlılığı: Bu da ölçülebilir. Eğer müşteri on alımdan onunda da sizin markanızı alıyorsa on puan verip aynı mantıkla aşağı doğru gidebilirsiniz.

Tablo kabaca yukarıdaki gibi doldurulabilir. Ancak unutmayın ki buradaki mutlak rakamlar değil, rakiplerle olan göreceli puanlar ve yapılacak kıyaslama önemlidir. Her zaman önerdiğimiz gibi, rakamların detaylarına
değil, buradan çıkaracağınız kararlara ve oluşturacağınız stratejilere önem verin. Arçelik’in logoyu yenileyip Çelik dizisine başlamadan önceki ve sonraki puanlarını bir derste öğrencilerle atmıştık. 2002 sonunda Para Dergisi’nde yayınladığımda Arçelik’en bir itiraz gelmemişti. Demek ki çok yanlış değil. “Arçelik bütün bunları neden yaptı?” sorusunun da güzel bir cevabı oluyor aynı zamanda. Yanına da son dönemin popüler konusu Bebek Badem Ezmesi hakkındaki değerlendirmemi ekledim bedavadan, “promasyon” mahiyetinde.

			Bebek Badem Ezmesi
Pazar Payı	7	7	1
Dağıtım	9	9	1
Marka Bilinirliği	10	10	4
Algılanan Kalite	7	8	9
Fiyatlandırma gücü	7	7	9
Liderlik & Popülerlik	7	8	3
Kurumsal/Sosyal Fayda	6	6	2
Müşteri Sadakati	6	7	8
Marka Vaadi	5	8	6
Marka Kişiliği	4	7	6

Güven Borça hakkında daha fazla bilgi almak marka üzerine yazılarını okumak, bilgilenmek istiyorsanız www.markam.biz adresini ziyaret ediniz.

Marka Yaratmak İnce İş (Güven Borça)

Tue, 17 Jan 2006 02:20:51 +0200

Türkiye’de marka bilincinin hızlı bir şekilde yayıldığını ifade eden Güven Borça, “Marka gerektiğinde çağrılmasını kolaylaştırmak için tüketicinin beyninde açılan bir penceredir” diyor.

“Basamakları çıkmadan önce örgütlenmeden bahsetmek gerekli. Ortada bir marka varsa, ondan sorumlu bir de “Marka Yöneticisi” olmalı. Adına ister “Ürün Sorumlusu”, ister “Marka Müdürü” deyin fark etmez, full time pazarlama kadrosu oluşturamıyorsanız harici danışman tutun, ama mutlaka sorumluluğu birine verin. Aksi halde organizasyonda herkes markayı kendi yönünde çekiştirir.üst yönetim bilançoyu, satış grubu hedeflerini tutmayı, ajans elma toplamayı, fabrika üretimi basitleştirmeyi düşünecektir.”

Marka yöneticisi Güven Borça yaptığı işin önemini bu şekilde özetliyor. Borça, marka yöneticisinin öncelikli görevinin “kısa ve uzun vadeli hedefler konusunda herkesin hemfikir olmasını sağlayıp daha sonra tüm birimleri bu hedeflere ulaşmak için yönlendirmek ve performansı değerlendirmektir.” şeklinde özetliyor.

Marka Ayrıcalığı:
Acımasız bir rekabetin yaşandığı günümüz piyasasında markanın tartışmasız bir ayrıcalığı var. Marka oluşturmak kadar markayı doğru yerlere ulaştırmak da markanın, kalıcı olması bakımından büyük önem taşıyor.

Önümüzdeki dönemlerde marka konusunun Türkiye’de daha çok gündeme geleceğini ifade eden Güven Borça, marka inşaatının Pazar ve rekabet analizi, ürün geliştirme, konumlandırma, tanıtım, dağıtım, promosyon, müşteri ilişkileri, başarı ölçütleri ve genişleme politikaları olmak üzere dokuz basamağının olduğunu söylüyor.

Borça marka yaratırken herşeyden önce ülkeyi, pazarı rakipleri, tüketiciyi iyice tanımak gerektiğini söylüyor. Bunun hiç de azımsanmayacak kadar ciddi bir süreç olduğuna değinen Borça, bilgiye ulaşmanın pahalı olduğunu söylüyor. Ürünü geliştirebilmek için elle tutulur bir ürün veya hizmetin olması gerektiğini belirten Borça, bu konuda
genelleme yapmanın çok zor olduğunu ifade ediyor. Ürün geliştirmenin bazen direkt ihlal, bazen adaptasyon, bazen şirketin kendi kaynaklarıyla sıfırdan geliştirme, bazen derakibi taklit şeklinde olabileceğini belirten Borça, marka yaratmada konumlandırmanın önemini şu sözlerle dile getiriyor.

“Markaya tüketicinin beyninde bir pencere açmak ve gerektiğinde oradan çağrılmasını kolaylaştırmak konumlandrmadır. Tüketicinin markayı nasıl algıladığı, neyle özdeşleştirdiği, kısaca markanın özüdür konumlandırma.

Tanıtımın üç unsuru:
“Yaratıcı strateji, uygulama ve medya planı tanıtımın üç temel unsurudur.” diyen Borça sözlerine şunları ekliyor:”Planlarınızı kartvizitinde “Medya Planlamacısı” yazar biri yapmıyorsa paranızı sokağa attığınızı söyleyebiliriz.”

Markanın sadece oluşturmakla bitmediğini, sonrasında birçok basamakları olduğunu belirten Güven Borça, bu basamaklardan birinin de dağıtım olduğunu söylüyor. “Doğru şeyler yapmış olabilirsiniz, ama bunu tüketiciye ulaştıramazsanız bir anlamı yok” diyen Borça, birçok başarılı marka adayının yeterli dağıtımı sağlanamadığı için silinip gittiğini söylüyor.

Markaların başarısız olmasındaki en önemli faktörün “taklitçilik” olduğuna dikkat çeken Borça, marka yöneticilerini yapılanı yapmak yerine yaratıcı olmaya davet ediyor.

Güven Borça hakkında daha fazla bilgi almak marka üzerine yazılarını okumak, bilgilenmek istiyorsanız www.markam.biz adresini ziyaret ediniz.

İlaç kutuları/şişeleri nasıl daha güzel ve daha etkili olur?

Sat, 14 Jan 2006 18:18:05 +0200

Yazı 1:
http://newyorkmetro.com/nymetro/health/features/11700/index.html
Yazı 1 ile ilgili bir yazı:
http://www.kriskrug.com/?p=364

Bütün Ürünlerin Mutlaka Bir Ambalaja Gereksinimi Vardır. (Nigan Bayazıt)

Tue, 03 Jan 2006 23:50:49 +0200

Endüstri tarafından üretilen her endüstriyel ürün bir şekilde ambalajlanarak tüketicisine ulaşır. Bu nedenle ambalajın temel fonksiyonu içinde taşıdığı ürünü muhafaza etmek ve korumaktır. Ancak ambalaj ürünün perakende alanında tüketiciyle iletişim kurmasında aracı rolü oynar. Tüketicilerin süpermarketlerde kendi ürünlerini kendilerinin seçmeye başlamasından bu yana ambalajın rolü rekabet ortamının bir parçası olma yönünde değişmiştir. Artık tartılarak satılan meyve ve sebzeler bile ambalajları içinde paket halinde satılmaktadır. Bir süpermarkette ya da hipermarkette binlerce ürün bir arada alıcılara sunulurken, her yıl binlerce üründe bu piyasada yerini almaktadır. Alıcı alacağı ürüne karar verirken ürünün ambalajının fiyatı ile olan uyumu, pazarlamayı ve tasarımı yakından ilgilendiren önemli bir özelliğidir. İnsanlar ambalajlardan fark etmeden etkilenirler.

TÜKETİCİLER

Toplumların yaşam stillerinin teknolojiye bağlı olarak değişmesi ambalaj tasarımını da yakından etkilemektedir. Derin dondurucular ve mikrodalga fırınları yiyeceklerin donmuş olarak satılmasını zorunlu kılmaktadır. Bu da yeni donmuş ürünleri ve yeni ambalajları gerekli kılmaktadır. Hızlı yaşam koşulları, kadınların daha fazla iş hayatına atılmaları, alışverişe ayrılan zamanın kısıtlılığı, ürünlerin küçük hazır paketler halinde satılmasını ve hızlı alışverişe olanak sağlayacak ambalajlarda yer almasını gerektirmektedir.

Toplumda dört çeşit tüketiciye hitabeden ambalaj türlerine yer verilmesi gerekmektedir:

· Her şeyin ucuzunu almaya gayret eden tüketiciler için ambalajın da ürünün ucuzluğunu yansıtması gerekmektedir.

· Kaliteyi her şeyin üzerinde tutan tüketiciler için ambalajın ve satılma şeklinin üzerinde rolü vardır. Ürün kaliteliyse ambalajı da onu yansıtır.

· Çevreye ve toplumsal sorumluluğa önem veren tüketiciler vardır. Nike çocuk işçileri üretimlerinde çalıştırdığı için birçok tüketici Nike ürünlerini protesto etmek için almamaktadır. Ekolojik olarak başarılı ürünleri pahalı da olsa almaya yönelen birçok tüketici vardır.

· Bir de sırf zevk olsun diye alışveriş edenler vardır. Bu kişilerin neyi tercih ettikleri neye yöneldikleri bir soru işaretidir. Güzel ve değişik ürünler bu kişileri cezp edebilir.

AMBALAJ GRAFİĞİ

Ambalajın biçimi ve kimliği ile çoğu kez ürüne kimlik verilebilir. Ürünü hızlı bir bakışla diğerlerinden ayırt edebilmek çok önemlidir. Ambalaj grafiği bir ürünü rakipleri arasında ayırmaya yardım eder. Lacivert üzerine beyaz ile ya da beyaz üzerine lacivert puntolarla yazılı Nivea ürünlerini diğer ürünlerden ayırt etmemek mümkün değildir. Bu nedenle ambalaj grafiğinin hem özgün hem de farklı olması gerekir. Grafikler yardımıyla ürünün avantajları daha iyi aktarılabilir. Grafikler ürün konusunda bilgi verdiği gibi, estetik bir haz da yaratabilir. Grafiğin marka kimliğini, ürün adını, ürünün tanımını, ürünün çeşit özelliklerini, sağlayacağı yararları, içindekileri, promosyon mesajlarını, başka ürünlere atıfları, yiyeceklerde beslenme değerlerini, ilaçlarda uyarıları bulunan ve ürünün boyut ya da ağırlık birim bilgilerini içermelidir. Yerleşmiş marka kimliği ürün konusunda tüketiciye diğer kardeş ürünleri hatırlatır. Basit harflerden firma logolarına, stilize harflere, firma adının kısaltmalarına, temsili sembollere, soyut sembollere ya da sembol imza birleşimlerine kadar birçok şey ambalaj üzerinde kullanılabilir. Ambalaj üzerinde yer alan metinlerin kritik bir önemi vardır. Metinlerin kısa, basit, önemli konuları açıklayan ve ürünün içeriğini boyut, ağırlık vb ile veren bir niteliği olması gerekir. Kuşkusuz renklerin de ambalaj tasarımında önemli rolü vardır. Firma logoları ve renkleri ambalajın belirleyicileridir. Grafikle ilgili tasarım çalışmalarında tüketicinin algısal, duygusal her türlü psikolojik davranışlarının göz önüne alınması gerekir.

AMBALAJIN BİÇİMİ

Ambalajın biçimi üzerinde grafik olmadan dahi onun hangi ürünün ambalajı olduğunu belirtebilmelidir. Bir Coca-Cola şişesini tanımamak mümkün değildir. Cam şişelerde başlayan Heinz firmasının ketçap kırmızısı ve şişe şekli o kadar hâkimdir ki, plastiğe dönen şişelerde de aynı renk ve biçim başka markalar tarafından kullanılmıştır. Ambalajın biçiminin içinde bulunan ürüne uygun olması gibi bir kanı vardır. Bu konu uzun yıllar birçok ürün için değişmeyen ambalaj şekillerinin kullanılmasına yol açmıştır. Ancak bugün Karim Raşit gibi bazı tasarımcılar basit ve ucuz bir malzeme sayılan plastiği en pahalı parfüm şişeleri için kullanma cesaretini göstermektedirler. Ambalajın biçimi onun satış şeklini de etkileyebilmektedir. Bir kerelik kullanım için kremler, fondötenler ambalajın tasarımının perakende sektörüne etkileri arasındadır. Ürünün biçimi firma kimliğini ve de marka kimliğinin yansıtacak şekilde düşünülmelidir.

MALZEMELER VE ÜRÜN TEKNİKLERİ

Ambalaj kullanılma yerine ve amacına göre çeşitli malzemelerden yapılır. Metal sac levhalar cam, oluklu mukavva en eski ambalaj malzemeleridir. Yeni malzemeler olarak plastik uzun zamandır kullanılmaktadır. Plastik teknolojisindeki gelişmeler yepyeni ambalaj malzemelerini ortaya çıkarmaktadır. Kâğıt ve metal filmler, yeni baskı teknikleri ambalaj tasarımını kökten değiştirmektedir. Artık malzemenin ürünü kaliteli ya da kalitesiz göstermesi gibi tabular da kırılmaktadır. Bugün öyle kaliteli plastikler üretilmektedir ki, en pahalı parfüm şişeleri ve onların ambalajları bu malzemelerle yapılabilmektedir. Gazlı içecekler için alüminyum kutu tasarımının bulunması bütün içecek firmalarını etkilemiştir. Yeni ambalaj tasarımları ve yeni başka malzemeler önü açık olan bu alanda tasarımın ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.

TÜKETİCİ ARAŞTIRMALARI

Ambalaj tasarımı için mutlaka tüketici araştırmalarının yapılmasına gerek vardır. Bu konu tasarımcıları olduğu kadar pazarlamacıları ve reklâmcıları ilgilendirmektedir. Bu araştırmaların tasarım stratejisini belirlemede ve tüketicinin gördüğü olumsuzlukları keşfetmekte yararları olur. Rakip ürünlerin görsel yönleri, Tüketicinin alışkanlıkları, tüketicinin ürünlerle etkileşimi, beğenileri, ambalajın taşınması, vb konular tüketici araştırmalarında yer alır. Bu konularda birçok teknikten yararlanılabilir. Tasarım öncesi ve tasarım sonrasında farklı tüketici araştırmaları yapılabilir. Her zaman tasarımın bir aşaması olarak model ile çalışıp, hatta tüketiciye gösterilerek tasarımın beğenilme, ayırt edilme, hoşlanılma vb psikolojik niteliklerinin araştırması yapılabilir. Ambalaj tüketici hedef kitlesi çok farklı olabilir. Ona göre bir hedef kitle araştırması yapılır. Tasarımlarında bu hedef kitlenin talepleri doğrultusunda olması gerekir. Çocuklar gençler, kadınlar, yaşlılar, sporcular, vb farklı isteklere, zevke sahiptir. Tüketici segmentlerinin de taleplerinin göz önüne alınması gerekir. Her kitlenin talepleri farklı yöndedir.

AMBALAJ TASARIMI BİR BÜTÜNDÜR

Ambalajı yalnız grafik tasarım olarak görmek çok hatalı bir davranış olur. Gerek malzemesi gerekse biçimi ile ambalaj bir endüstriyel tasarım konusudur. Grafik tasarımcılar, pazarlamacılar ve reklâmcıların yönetim ile bir ekip halinde bir arada çalışmaları gerekir. Ambalaj tasarımı konusunda endüstriyel tasarım ile ilişkili olarak akademik çalışmaların, tezlerin, araştırma projelerinin yapılması mümkündür.

Prof.Dr. Nigan Bayazıt

İTÜ Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü

İyi Şeyler Küçük Ambajlarla Gelir (Yankı Göktepe)

Mon, 05 Dec 2005 17:34:48 +0200

Ambalaj, insanlığın ve tabiatın ürün yaratımında ki en önemli yanlarından biridir. Tabiatdaki olayları gözlemlemek ambalajı anlamamıza yardımcı olur, bazı fenomenler insanlığın var olmasından çok önce kendisini gösterir. Ambalajın tabiatını kavramak, biolojik formların koruma ve üreme olaylarına bakarak mümkündür. Tabiattaki ürün ve ambalaj ilişkisinde gerçekleşen biolojik adaptasyonlar bize ambalajın öncelikli koruma fonksiyonuna sahip olduğunu gösterir, örneğin kabukların içindeki fındık, bezelye kabuğundaki bezelye, portakal kabuğundaki partakalda olduğu gibi. Tabiatta bulunan meyvalardan, hindistancevizi, ananas, yerfıstığı, muz gibi meyvalarında benzer özellikde ambalaja sahip olduğu gözlemlenebilir. Tabiatta kendini hayran bırakan birbaşka form yumurta ve yumurta kabuğudur. Yumurta kabuğu geometrisi gereği koruma fonsiyonuna sahip olması yanısıra, ekonomik, güzel ve dayanıklı formu bakımından da sanatçıların ve tasarımcıların eserlerine ilham verir ve ''iyi tasarım'' paradigması olarak bilinir.

Şekil 1: 1999 yılında promosyon derneği promoderin düzenlediği yarışmada 2.lik ödülü alan ''stres topu'', tasarım Yankı Göktepe

Modern ambalaj kavramına bir başka örnek portakaldır. Dışdan ve içden gelebilecek etkilerden koruyan dış kabuğu ve iç zarın yastıklaması portakalın koruma ve katılımı sağlaması açısından önemli bir işleve sahip olmasına karşın tek fonksiyonu değildir. Ambalajlar açılmak içindir. Görsel kimliğe sahip olması İyi bir ambalajda olması gereken, iletişim ve etkileyici renk olgusu ambalaja kattığı katkı değerlerdir. Ambalajın belirgin özelliklerinden biri tüketiciye ilk kullanım garantisini vermesidir. Ürünün tüm özelliklerini kendinde koruması ve kullanıcıya kendini sunması bakımından heycan vericidir. Japon kültüründe ambalajın yeri oldukça önemlidir. Kullanıcı ambalaja olan saygısından dolayı yavaş yavaş açar ve atmayarak tekrar kullanır. İnsanın kendinde ve tasarılarında olduğu gibi tabiatta da bulunan ürünlerin ambalajı yerinden alınabilmesi orjinalliğin garantisi gibidir. Açılıp kapanması ve saklayıp açığa çıkarması bakımından ambalajlar cinsel birer fenomen olup, ambalaj tasarım alanı birçok erotik olguyu kendinde taşır.

Şekil 2: 1996 yılında Syn-Marina ve Francesco Scansetti tarafında tasarlanan ''SOFT'' isimli obje tutucu ve ambalaj tasarımı

Ambalajdan çokça etkilenen alanlardan biri endüstri tasarımıdır. Ambalaj, endüstri tasarımında geniş yaygın aktiviteleri temsil eder, endüstri alanında belirgin rol oynar ve şu an hala yaşam standartının gelişiminde, sosyal ilişkilerde, yaşam sitilinin oluşumunda, ürünün korunmasında, sunum ve dağıtımda liderliğini sürdürür. Toplam ambalaj alanı, değişen tüketim parametrelerini, iletişim faktörünü, gelişen teknoloji ve malzeme bilgilerini, dağıtım-sunum ve modern dünyanın güncel sorunu olan artan çevre faktörünü, mevcut ve yeni ambalaj taleplerine uyarlanmasını, sürdürülmesini ve geliştirilmesini içerir. Batı toplumunun hızlı gelişen yaşam koşulları sonucu ürün ve ambalaj sektöründe farklı tüketim parametreleri kendini gösterir. Örnek olarak, Mc Donalds, King Burger gibi firmalar hızlı yaşam temposuna cevap verecek şekilde toplumun ihtiyaçlarını karşılayacak gıda ve gıda ambalajlarını üretir.

Şekil 3: 1889 ve 1924 yılları arasında Coca-Cola nın marka kimliğinin yaratılması. (Küçükerman Ö., 1996, p:92)

Ürünün reklamını desteklemede güçlü araç haline gelen ambalajlar toplum içinde önemli birer ikon ve iletişim aracı olarak gelişir. 1915 yılında İsveçli Alexander Samuelson tarafından tasarlanan Coca-Cola şişesi, ürünün kendisinden daha fazla bir ikon olmayı başarmıştır. Reklamlarında, bir çiftin romantik ilişkisi, çiflik işçisinin sıkı çalışmasından sonra verdiği bir molada, küçük bir çocuğun ünlü bir sporcuya olan ilgisinde kullanıcı - ürün ilişkişkisini ve iletişimini vurgulayarak diğer içeceklerden farkını ortaya koyar. 1958 yılında kutu teknolojisi geliştiğinde Coca-Cola pazarda yerini almayı başarır. İlleriki yıllarda geliştirilen PET(polyethylene terephthalate) ile eski şişe hattını plastik şişede uyarlayarak tüketicisine birbaşka Coca-Cola değil herzaman ikon olmuş içeceği seçtiklerinin farkındalığını sağlamayı başarır.

Ambalaj tasarımında dikkat edilmesi gereken belirgin üç temel kriter: a) Ambalajın kullanıcı ile olan ilişkisi, marka kimliği, ürünün grafik anlatımı, b) Ambalajın uygun malzeme ve üretim tekniği ile yapılandırılması, c) Ambalajın çevre faktörü ile olan ilişkisi ve kanunlar.

Ambalajın kullanıcı ile olan ilişkisinin analiz edilmesi uygun ve kaliteli tasarımın gerçekleşmesini sağlar. İnsan davranışının bir parçası olarak ambalaj, iletişim ve anlayış açısından önemli bir araçtır. İletişim aracı olarak ambalaj, bireylerin davranışlarını, inançlarını, beklentilerini, kimliklerini birbirlerine aktarmakla işaret ve mesaj olarak kullanılır. Günümüzde psikologlar ambalajı bireylerin içdünyalarını ve isteklerini anlamada iletişim aracı olarak kullanır. Grafik uygulamalar, ambalaj ile tüketici arasında ilişki kurulmasında anahtar rol üstlenir. Ambalajın yüzeyinde uygulanan, renk, doku, form, font, yüzey tasarımı gibi görsel elemanlar ürünün ne olduğunu, sağladığı faydalı bilgileri tüketicinin dikkatini çekerek, ürünün satılmasına katkı sağlar.

Şekil 4: Eliana Themistocleous tarafından yapılan parfüm şişesi skeç çalışması. Model yapımı Rhonda Cericola. (Roth L., 1990, p:152 )

Ambalaj tasarımınında dikkat edilmesi gereken diğer faktör, malzeme ve üretim teknikleridir. Tasarımcıların özgün ve gerçekçi ambalajlar tasarlayabilmeleri için ambalaj malzemesi, üretim metodu ve sütrüktür bilgilerinin çağdaş olması gerekmektedir. Ambalaj sisteminde dört ana grup malzeme mevcuttur; kağıt-karton, esnek malzemeler, plastikler, camlar ve metallerdir. Bu malzemeler esnek, yarı sert, kap şeklinde olup çanta, karton kutular, şişeler, variller yüzeysel levhalar gibi fomlar alırlar. Malzeme seçiminde dikkat edilmesi gereken hususlar; üretim tekniği, ambalaj fonksiyon ilişkisi, ambalajın yaşam ömrünü artıracak yaklaşımlar, malzeme geridönüşümün ne kadar olası olduğu ve gerçekleşmesi

Şekil 5: Renkli oluklu mukavadan yapılmış alışveriş çantası. (3D
Tasarım Surline firması)

için gerekli karakteristik taleplerinin tespit edilmesi ve bunun için farklı birçok çözümün uygunluğunun araştırılmasıdır. Malzemeler ambalaj tasarımcılarına, illüstratif tekniklerin yeni kullanım alanları sağlamasına, heycan verici grafik yaklaşımların yarının tasarımlarını yaratmada, yepyeni biçimleri gerçekleştirme olanağı sağlar. Temel malzeme
karakteristiği, malzemenin yapısı ile ambalajın mekanik zorunluluklara karşı koyabilmesi arasındaki ilişkiye ve kimyasal, iklimsel nedenlerden kaynaklanan farklı streslere karşı koyabilme yeteneği ile ölçülür. Malzeme geri dönüşümü, ambalaja yeni boyutlar katmakla birlikte tasarım anlayışını zenginleştirir ve ambalajdan ambalajlanacak malzemeyi takip eder.

Amblaj tasarımını belirleyen birbaşka kriter çevre sorunsalı ve ambalajın çevreye olan etkisinin minimize edilmesidir. Diğer ürünlerde olan kirlilik gibi ambalaj malzemesindeki atık ve üretim çevre promblemlerine neden olur.Ambalajın çevreye olan etkisini indirgeyebilmek için dikkat edilmasi gereken kavramlar; geridönüşüm, aşırı ambalajlamadan kaçınmak, en az ve yeteri miktarda malzeme kullanımı, malzeme kalitesi, tekrar kullanım ve tekrar dolum, malzeme seçimi, atıkların ayrışabilirliği. Tüketicinin ilgisi ve kanunların dikkat edilmesi çevreye olan zararı azaltır. Bu noktada, tasarımcılara düşen görev tasarımların insana hizmet etmesi kadar tabiatın ekolojik dengesinin bozulmaması için gereken duyarlılığı göstermesidir.

Yankı GÖKTEPE
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Mimarlık Fakültesi Endüstri
Ürünleri Tasarım Bölümü Öğretim Görevlisi

Rekabette Ambalaj Farkı (Filiz YAŞA)

Sun, 04 Dec 2005 23:44:27 +0200

Rekabetin her geçen gün arttığı günümüzde tasarımın önemide artmakta ve hayatımızda önemli bir rol oynamaktadır. Çevremize baktığımızda her üründe bir tasarımcı imzası görebiliyoruz. Bir ürün alacağımız zaman ilk dikkatimizi çeken tabiki ürünün giysisi yani ambalajı oluyor, özellikle hızlı tüketim mallarını alırken saatlerce düşünemiyoruz hemen karar vermek zorunda kalıyoruz bu kararı verirken ilk dikkatimizi ambalaj tasarımı farklı olan ürünler çekiyor, aynı ürün katagorisinde o kadar çok seçenek
varken firmalar, farkı ambalaj tasarımı ile sağlamaya çalışıyorlar, bu aşamada tasarımın ve tasarımcının önemi bir kez daha ön plana çıkıyor.

Farklılık, orjinallik, ürüne uygunluk, hasara, bozulmaya ve kirlenmeye karşı koruma, ürünün yerine sorunsuz teslimini sağlaması, dayanıklılık ve kalite, üretilebilirlik, kullanılan malzemenin sağlığa uygunluğu, dikkat çekiciliği ve bilgilendiriciliği, geri dönüşümü, kolay depolanabilirliği bir tasarımda olması önemli kriterlerdir.

Bir ürünün ambalajı, üreticiden tüketiciye yönelen ürünlerin saklanması, ürünün kullanım şekli, saklanma koşulları, ürünün korunması, tüketiciyi bilgilendirmesi gibi amaçlarının yanında tasarımındaki fark ile tüketicinin seçimine yardımcı olmakta ve ürünün satışında büyük rol oynamaktadır.

Reklamı yapılmasa dahi ambalajından dolayı satılan bir çok ürün var, bir bakıma tasarım, reklamın bir adım önüne geçiyor. Ambalaj tasarımı ülkemizde yeni yeni kendini göstermeye başlamakta, yeni yeni önem kazanmaktadır. Üretici firmaların bunu fark etmeleriyle birlikte raflarda birbirinden farklı ürünler boy göstermeye başlamaktadır.

Güzümüzde artık bu konuda çeşitli fuarlar düzenlenmektedir, TÜYAP Fuarcılık Yapım A.Ş. ve (ASD) Ambalaj Sanayicileri Derneği işbirliği ve Etiket Sanayicileri Derneği, Teneke Ambalaj Sanayicileri ve İşadamları Derneği, Oluklu Mukavva Sanayicileri Derneği, Kağıt - Karton Ambalaj Sanayicileri Derneği desteği ile düzenlenen 9-13 Kasım 2005 tarihinde gerçekleştirilecek olan İSTANBUL AMBALAJ 2005 fuarıda bunlardan biri, bu yıl 11.'si gerçekleştirilecek olan Ambalaj Endüstrisi Fuarında yerli yabancı üreticilerin bir araya geldiği ve
farklı tasarımlarımlar ve yeni teknolojileri bulabileceğimiz kaçırılmaması gereken bir organizasyon gerçekleştiriyor. 2004 yılındaki 10. Ambalaj Endüstrisi Fuarı'na 33 ülkeden 865 firma ve 23.680 kişi tarafından ziyaret edilmişdir. Bu rakamın her geçen sene daha da artacağı bir gerçektir.

Filiz YAŞA

Kaynak: www.tasarima.com/filizyasa.htm

Ambalaj Nedir? (Ozan IŞIK)

Sun, 04 Dec 2005 16:29:23 +0200

Evet, sevgili okurlar, İlk buluşmamızda dilerseniz ambalajın tanımı ve amaçları ile başlayalım.

Ambalaj; Plastik, cam, karton. vb malzemeler ile ürünü korumaktır. Bir portakalı sardığımız ince kâğıt bir ambalajdır, ürünü korur ve tüketiciye sağlıklı bir biçimde ulaşmasını sağlar.

Üzerimizdeki kıyafetler de bir bakıma bizi dış etkenlerden (Hastalık, leke. vb)koruyan ambalajdır.

Bakkaldan aldığımız bira, ekmek, makarna. vb ürünlere sardığımız gazete kâğıdı da ambalaj sınıfına girmez mi?

Ürünümüzü nasıl bir malzeme ile korumalıyız? Bunun için doğru bir analiz yapmak ve en sağlıklı kararı vermek gerekir.

Raflarda nasıl durur? Koliye istiflediğimizde ne gibi problemler yaratır? Ürünü gerçekten iyi korur mu? Hijyenik mi?

Ürünümüz diş macunu olsun. Macunu cam malzeme ile koruyabilir miyim? Evet. Peki, macunu ambalajın içinden rahatça çıkara bilir miyim? Hayır. Demek ki doğru malzeme cam değil. Macunu karton malzeme ile koruya bilir miyim? Hayır. Macunu ambalajın içinden rahatça ala bilir miyim? Evet. Bu da doğru malzeme değil. Macunu plastik bir malzeme ile koruya bilir miyim? Evet. Macunu ambalajın içinden rahatça alabilir miyim? Evet. Doğru malzemeyi bulduk, plastik.

Sorularımızı evet veya hayır cevabını tabi ki böyle yüzeysel bir biçimde yanıtlayamayız. Var olan ekibimiz ile birlikte, evet ise; neden evet?
hayır ise; Neden hayır? Sorularını cevaplarını tartışarak karar vermeliyiz. Tabi iş burada bitmiyor. Plastik kullanacak isek türü nasıl olmalıdır? PVC, PP, PE, LDPE, COEX. vb.

Diş macunu gibi tıbbi ve hassas ürünleri bir malzeme ile koruma yeterli olmaya bilir, İkinci hatta gerekirse üçüncü bir malzemeye ihtiyaç duyula bilir. Bunun içinde olasılıkla bu malzeme karton en idealidir.

Burada unutulmaması gereken önemli bir nokta da malzemenin ekonomik boyutudur, siz unutsanız dahi size bunu hatırlatacaklardır büyük bir olasılıkla ürünümüzü koruduk. Karşımızda bir problem daha var! Nakliye sırasında yüzlerce ürünü nasıl rahatça taşıyacağız? Tabiî ki büyük bir karton kutu ile. Ambalaj sayımız üçe çıktı! Nihayetinde ürünümüzü market, eczane yada herhangi bir teşhir alanına getirdik, piyasada var olan tek ürün ve marka siz değilsinizdir büyük bir olasılıkla, raflarda sizin gibi onlarca rakibiniz var, hiç şüphesiz ürününüzün diğer ürünlerden farklı olduğunu düşünürsünüz. Peki, bunu tüketiciye nasıl anlatırsınız? Ya da ambalajın içinde nasıl bir ürün olduğunu anlatırsınız? Tabi ki "Grafik diliyle"

Bazı üreticiler için sadece ambalaj grafiği yeterli olmaya bilir. Ambalajının da "özgün bir biçime" sahip olması ve üzerindeki etiket bir biçim de çıkmış olsa dahi onun hangi ürüne ait olmasını anımsatmak ister. En önemlisi de kullanıcıya işlevsel görevler sunmak ister. Şekilde yer alan ambalajın yazı olmadığı halde hangi marka ve ürüne ait olduğunu tahmin edebilmemiz buna iyi bir örnektir.

Bir sonraki yazımızın konusu; "Ambalaj tasarımında renk" Görüşmek dileği ile.

Ozan IŞIK (Grafik Tasarımcı)

Kaynak: www.tasarima.com/ozan.htm

CE İşareti Nedir? (Acar Patent & Kalite)

Mon, 28 Nov 2005 12:22:34 +0200

I. CE işaretleme nedir?
CE İşareti; Avrupa Birliği'nin, teknik mevzuat uyumu çerçevesinde 1985
yılında benimsettiği Yeni Yaklaşım Politikası kapsamında hazırlanan
Yeni Yaklaşım Direktifleri içerisinde yer alan Ürünlerle ilgili olup,
ürünlerin AB'nin ilgili direktiflerine uygun olduğunu ve gerekli bütün
uygunluk değerlendirme faaliyetlerinden geçtiğini gösteren bir Birlik
İşaretidir. CE İşareti başlangıçta Fransızca'da "Avrupa Normlarına
Uygunluk" anlamına gelen "Conformite Europeenne" sözcüklerinin baş
harflerinden oluşmakta iken 1995 yılından itibaren "Community Europe"
ifadesinin baş harfleri olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yeni Yaklaşım
Politikası kapsamında yayımlanan direktiflerde; Ürünün tanımı, taşıdığı
riskler, sahip olması gereken asgari güvenlik koşulları, uygunluk
değerlendirme prosedürleri ayrıntılı bir şekilde belirlenmektedir. CE
İşareti tüketiciye bir kalite güvencesi sağlamaz, yalnızca ürünün,
asgari güvenlik koşullarına sahip olduğunu gösterir. CE İşareti, bir
yandan tüketiciye ürünün güvenli olduğu bilgisini verirken diğer
taraftan, ticari açıdan, ürünlerin bir üye ülkeden diğerine dolaşımı
sırasında bir çeşit pasaport işlevi görmektedir. Bu işareti taşıması
gereken Yeni Yaklaşım kapsamındaki ürünün bir Avrupa Birliği ülkesine
girişi için, üzerinde CE İşareti bulunması zorunludur.

II. CE uygunluk işaretinin iliştirilmesi ve kullanımına ilişkin esaslar nelerdir?
Bir ürünün CE işaretinin iliştirilmesini gerektiren birden fazla teknik
düzenlemeye tabi olması durumunda, CE uygunluk işareti, ürünün ilgili
tüm teknik düzenlemelerin hükümlerine uygun olduğunu gösterir. CE uygunluk işareti

İlgili teknik düzenlerde aksi belirtilmediği takdirde en az 5 mm boyunda "CE" harflerinden oluşur.
Bu işaret için öngörülen oranlara ve şekle bağlı kalınmak üzere, küçültülebilir veya büyütülebilir.
Ürüne
veya veri levhasına iliştirilir. Ürünün yapısı gereği bunun mümkün
olmaması halinde, etiketine, ambalajına ve ilgili teknik düzenlemenin,
ürünün beraberinde herhangi bir dökümanın bulunmasını gerektirdiği
durumlarda bu dökümanlara iliştirilir.
Görünür, okunabilir ve silinmeyecek şekilde iliştirilir.
- CE uygunluk işareti, üretim kontrol safhasının sonunda iliştirilir.
- İlgili
  teknik düzenlemenin gerektirdiği durumlarda, CE uygunluk işaretinin
  yanında, üretim kontrol safhasında yer alan onaylanmış kuruluşun
  Komisyon tarafından verilen kimlik kayıt numarası yer alır.
- Belirli ürünlerin kullanımına ilişkin özelliklerin
  belirtilmesinin gerektiği durumlarda CE uygunluk işareti ve onaylanmış
  kuruluşun kimlik kayıt numarasından sonra bir piktogram veya kullanma
  kategorisini gösteren başka bir işaretleme yer alabilir.
- Ürünlere CE uygunluk işaretinin anlamı ve şekli hakkında üçüncü şahısları yanıltacak başka işaretler iliştirilemez.
- Ulusal
  veya uluslararası bir standarda uygunluğu belirten işaretler CE
  uygunluk işaretinin görünebilirliğine ve okunabilirliğine zarar
  vermemek kaydıyla ürüne, ambalajına veya ekli dökümanına
  iliştirilebilir.
- CE uygunluk işareti üretici tarafından iliştirilir.
  Onaylanmış kuruluşun kimlik kayıt numarası, kendi sorumluluğu altında,
  kendisi veya üretici tarafından iliştirilir.
- Bugüne kadar belli ürünler itibariyle AB 'ye ihracatta
  zorunlu olarak aranan CE işareti uygulaması ilgili mevzuatın yürürlüğe
  girmesiyle birlikte Türkiye'de iç piyasaya arz edilecek ürünler ile
  ithal edilecek ürünler için zorunlu hale gelecektir.

III. CE işareti iliştirilmesi zorunlu olan ürün grupları nelerdir?

Alçak gerilim cihazları,
Basit basınçlı kaplar,
Oyuncaklar,
İnşaat malzemeleri,
Elektromanyetik uyumluluk,
Makineler,
Kişisel koruyucu donanımlar,
Otomatik olmayan tartı aletleri.
Vücuda yerleştirilebilir aktif tıbbi cihazlar,
Gaz vakan aletler,
Sıcak su kazanlarının verimlilik gerekleri,
Sivil kullanım için patlayıcılar.
Tıbbi cihazlar,
Patlayıcı ortamlarda kullanılan ekipmanlar,
Asansörler,
Dondurucular,
Basınçlı kaplar,
Telekomünikasyon terminal cihazları,
İn vitro diagnostik tıbbi cihazlar.
Gezi amaçlı tekneler,
Radyo ve telekomünikasyon terminal cihazları direktifleri kapsamına giren ürünlere CE işareti iliştirilmektedir'.

Hizmetlerimizle ilgili daha geniş bilgi, referanslarımız, randevu ve
fiyat teklifi için bizi çekinmeden arayabilirsiniz. Konuyla ilgili
uzmanlarımız size yardımcı olacaklardır. Web sitemiz üzerinden mesaj
göndermek için tıklayınız.

Kaynak:
www.acarpatent.com/tr/acar_marka_patent_kalite_ce_isaretleme.asp

Ambalaj Tasarımında Kazanç Üzerine... (Oğuz Dinçer)

Sun, 14 Aug 2005 17:19:34 +0300

Ambalaj grafik tasarımında kazanç üzerine. Tasarım ücreti ne olmalı?

Kamuoyunda yaygın kanıdır; her meslek parasal anlamda kazanç getirdiği sürece değer ifade eder. Dahası mesleğin itibari değeri dahi bu ölçüye indirgenir.”Öğretmenlik kutsal bir meslek ama parası az” denir. Hatta bir TV dizisinde “Ressamlar çatlaktır ve züğürt olur kız mız veremem” ifadeleri açıkça kullanılmıştır. Hiç unutmam eskiden ailem bile bana “Doktor, mühendis ol grafiker olup da aç mı gezeceksin” şeklinde belki kendilerince “haklı” olarak telkinde bulunmuşlardır. Aynı endişelerin benim dışımda birçok meslektaşım için de geçerli olduğuna kuşku duymuyorum. Ancak çok şükür ki ekonomik, ticari ve kültürel ilişkilerin yaygınlaşması ile tasarımcılar toplum tarafından da tanınmaya ve saygınlık kazanmaya başladılar. Piyasada para kazanıyorlar iş bulmaları kolaylaştı, kendi adına veya grup ajans tarzında iş kurarak tasarım taleplerini karşılıyarak para kazanıyorlar. Elbette ki mesleki açıdan sevindirici bir gelişme. Öte yandan Üniversitelerin tasarım bölümleri yaygınlaşmaya başladı araştırmacı tasarımcılarımız için de bir “ekmek” kapısı oldu.

“İyi kazanç elde etme” duygusundan önce, iyi tasarım üretme anlayışı, tasarımcıya saygı ve güven duygusunun ölçüsü olmaktadır.

Oğuz Dinçer / Bursa
www.ambalajtasarimi.com Üyesi

Yazının devamı, konu başlığına tıkladığınızda açılan sayfada bulunan yazının devamındakı word dosyasındadır.

İYİ FİKİR PLASTİK AMBALAJ YARIŞMASI 2005

Sun, 14 Aug 2005 17:25:51 +0300

Jüri Değerlendirme Raporu

Jüri, Doç. Dr. Gülay Hasdoğan başkanlığında, Prof. Dr. Hasip PEKTAŞ, Doç Dr Özlem ER, Öğretim Görevlisi İlhan Bilge, Öğretim Görevlisi Ömer DURMAZ, Öğretim Görevlisi Yankı GÖKTEPE, Sektörel Danışman Mehmet BİLDİK olmak üzere alanında uzman jüri üyelerinin 100’e yakın projeyi, 11 Haziran 2005 tarihinde Konya Hilton Oteli’nde yaptığı toplantı da 2005 Şekeroğlu Plastik Ambalaj Yarışması’nı sonuçlandırdı.

“Şekeroğlu Plastik Ambalaj Yarışması” değerlendirme toplantısı, yarışmaya gönderilen çalışmaların değerlendirilmesi ve sonuca gidiş yöntemlerinin belirlenmesiyle başladı. Jüri, sonuca eleme usulüyle gitmenin daha doğru olacağına karar vererek, ilk değerlendirme kriterlerinin başına, yarışma formatı ve şartname de belirtilen kurallara uygun olup olmamasına göre yapmaya karar verdi. Bu karar doğrultusunda jüri bazı çalışmaları ön değerlendirmede eledi. Bu şekilde elenen çalışmalardan birine örnek vermek gerekirse, yarışmacı sunuşunun üzerine yarışma kuralları gereği “RUMUZ” yazması gerekirken açık ismini ve yarışmaya katıldığı üniversitenin ismini yazması nedeniyle elendi. Yarışma kuralları gereği yarışmacıların kimliklerine dair her hangi bir bilgiyi gösterecek, ima edecek notları sunuşların üzerine yazmamaları gerekiyordu. Formata uymadığı gerekçesiyle jüri tarafından elenen başka bir çalışma, yarışmanın konseptine uygun olmayan bir tasarımla katılmış olmasıydı. Yarışmacı teknik bir tasarımdan çok grafik tasarım uygulamasıyla yarışmaya katılması, yarışmanın konusu ve konsepti ile ilgili olmadığı gereçeksiyle elenen başka bir tasarımdı.

Yarışmaya gönderilen zarflarının içinden çıkan kimlik bilgilerine ait kartlar yarışma sonuna kadar açılmadan, sergilenen çalışmaların yanında kapalı olarak tutuldu. Jüri tarafından yarışmaya katılan tasarımların sunuşları incelendiğinde bazı sunuşların çok özensiz hazırlandığı, bazı sunuşların ortadan ikiye katlanmış bir biçimde yarışmaya gönderildikleri gözlemlendi. Amatörce hazırlanan işlerin yanında profesyonelce hazırlanmış sunumlar, tasarımın en ince teknik detaylarına kadar çizilmiş taslaklar jüri tarafından takdirle karşılandı ve sergilenmesine karar verildi.

TASARIMLARIN ÖN DEĞERLENDİRME ve ELEME KRİTERLERİ
Yarışma şartnamesinde belirtilen kriterler doğrultusunda,
• Tüketiciye sağlayacağı fayda,
• Üretilebilirlik,
• Dolum yapılabilme özelliği,
• Ambalajın sürekli kullanım değeri,
• Ergonomi,
• Rafta teşhir olanakları,
• Mevcut ambalajlara göre farklılık, orjinallik,
• Nakil taşıma imkanları, istifleme ve kolaylıkları,
• Ekonomiklik, üretim maliyetinin ürünün satış fiyatını etkileme oranı,
• Ambalajın içindeki ürünün tümünün kullanılabilirlik, tüketilebilirlik oranı.

Ambalajın kullanımı, ambalajın içindeki ürünün kullanım kolaylığı, ambalajın içindeki ürünün tümünün tüketilmesine uygunluğu, ambalajın ilk kullanımından sonra kullanım değerinin olması, raflarda satışa uygunluğu, istiflenmesi, pratik kullanımı göz önünde bulundurulan genel kriterlerdir.

Bazı ambalaj tasarımlarında üretim maliyetleri göz önünde bulundurulmadığı, üretiminden dolayı artan maliyetlerle, ürünün satış fiyatını artıracağından, tasarımcının konuya farklı bir yaklaşım getirmesi sebebiyle jüri, bu tasarımların sergilenmesine karar verdi.

Yarışmaya katılan tasarımlar arasında birçok orjinal fikir olmasına rağmen, plastik ambalaj üretiminde belirleyici faktör olan enjeksiyon sistemine uygun olmamasından dolayı elenen tasarımlar oldu. Bunun yanında bazı tasarımların neyin ambalajı olduğu, nasıl ve niçin kullanacağı konusunda açıklayıcı bilgi eksikliği sebebiyle jüri tarafından elendi. Tasarımların plastik ambalaj üretiminde belirleyici olan enjeksiyon sistemine uygunsuzluğu ve bu yönde yapılan önemli hatalar yarışmacıların bu konuda ki bilgilerinin yeterli olmadığı sonucuna varıldı Bu amaçla, önümüzdeki yıllarda yapılacak diğer “İyi Fikir” yarışmaları öncesi katılımcıların bilgilendirilmesi, bu konuda eğitici yazılar, kitapçıklar hazırlanarak bilgi eksikliğin giderilmesi hedeflendi.

Yukarıda sayılan nedenlerle elenen tasarımlardan sonra, sergilenmeye hak kazanan tasarımlar arasından jüri, tekrar bir değerlendirme yaparak, ödüle layık tasarımları belirledi.

1.’lik ödülü ve Özel Ödül “Beyaz Peynir Ambalajı”
Burçin KESERCİOĞLU Rumuz: 28055
ODTÜ Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Master Öğrencisi

Yarışmada Şekeroğlu A.Ş.’nin genç yetenekleri ödüllendirmek amacıyla verdiği “İsmet Şekeroğlu Öğrenci Teşvik Özel Ödülü”ne ise, dereceye girip, en yüksek puanı kazanması sebebiyle Burçin KESERCİOĞLU layık görüldü.

• Peynirin ambalajından çıkartılırken kırılmasını, parçalanmasını önlemek amacıyla, kahvaltıda tabağa blok şeklinde servise sunulmasını amaçlayan peynir ambalajı... Peynirlerin ambalaj içinden çıkartılırken ufalanması ve kırılmasıyla ortaya çıkan israfın da önüne geçebilecek, kahvaltıda tüketilebilecek kadar olanı parçalanmadan servise sunmayı hedefleyen başarılı bir ambalaj. Peynir kalıpları, dolum sırasında ambalajın içine daha önceden yerleştirilmiş tutamaçların üzerine doldurulduktan sonra, üzeri tümüyle yalıtılıp kapatılıyor. Üretim kolaylığı açısından ekonomik ve kullanımı rahat, teknik olarak sorunsuz üretilebilecek bir tasarıma sahip. Mutfaklarımızda sıklıkla yaşanılan, bir soruna çözüm getirmesi, ekonomik, rahat üretilebilirliği, yalın ve basit çözümlemesiyle birincilik ödülüne layık görüldü.

2.’lik ödülü “Balık Kabı”,
Berke ATASOY Rumuz: 5Tbeş

• Ürünün kimliğiyle örtüşen balık görünümünü andıran bir tasarım... Ambalajın üzerinde balık gözü biçiminde özel dairesel bir alan oluşturulmuş, bu şeffaf görünümlü yerden üretim tarihi bilgileri rahatlıkla okunurken, balık formunun oluşumuna katkısı da olmuş. Ürünün raflarda rahatlıkla diğer ambalajlardan ayrılabilmesi, formun balık görünümüne olması sebebiyle rekabette artı puan getirmesi jüri tarafından beğeniyle karşılandı. Ambalaj teknik olarak üretilebilecek biçimde tasarlanmış, istiflemeye uygun kapak yapısıyla taşıma ve sergilemede kolaylık sağlanmış. Ambalaj içindeki balığın tüketiminden sonra ambalaj saklama kabı olarak tekrar kullanılabilme özelliğine sahip. Üç farklı boyutta hazırlanan ambalaj, farklı balık türleri ve ürünleri için hazırlanmış. Balık ambalajı çift cidarlı hazırlanarak donmuş balıkların marketten satın alındıktan sonra yada taşıma sırasında buzunun çözülmesini geciktirerek balığın tazeliğinin korunması hedeflenmiş. Balığın yağlı olması durumunda, plastik malzemenin geçirgenlik özelliği sebebiyle, akma, sızma olasılıkları jürinin değerlendirmesinde olumsuz bir etken oldu.

3.’lük ödülü “Dondurma Ambalajı”
Kazım DOKU Rumuz: Siyah Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Grafik Bölümü 4. Sınıf Öğrencisi

• Dondurmaların bir yerden bir yere taşınması, satın alınma sonrasında, hava sıcaklığı sebebiyle erimesi, dondurma üreticilerinin kg cinsiden yaptıkları paket satışlarından tüketimine kadar geçen sürede dondurmanın katı özelliğini koruması için tasarlanan bir ürün... İç içe geçmiş iki kaptan oluşan ambalajın dış cephesi şeffaf görünüme sahip olmakla birlikte, içinde ikinci bir kabın olması -dondurmanın konulduğu bölüm- ısı değişkenliğini en az oranda içindeki ürüne iletmesi sebebiyle beğeni topladı. Dışta yer alan şeffaf ambalajın içine, şırınga yöntemiyle doldurulabilen, derin dondurucuda donduktan sonra, dondurmanın erimesini önleyici özel sıvı bulunmaktadır. Bu sıvının donması durumunda, ambalajın görselliğine buz görünümüyle olumlu bir katkısı sağlayacağı düşünülmüş. Ambalajın amacı, marketten vb. yerlerden alınan açık ve kg’lık dondurmaların tüketim yerine kadar geçen zaman içinde erimesini önlemeyi hedefleyen bir işlevselliğe sahip. Ambalajın içine konulan dondurmanın erimemesi için özel bir yalıtım görevi gören ambalajın dondurma tüketimi sonrası benzer amaçlarla kullanımı, derin dondurucuda saklama kabı olarak kullanılabilen, ambalajın sürekli kullanım değerini taşıyan bir tasarımla sonuçlandırılmış. Bu ambalaj dondurma üreticilerine prestij katabileceği, satışlarını artırabileceği özelliklerine sahip olmasıyla jüri tarafından ödüllendirildi.

Mansiyon ödülü “Boya Kutusu”
Ali GÜNÖVEN ve Ulaş ERDOĞAN Rumuz: 24183

• Kompak bir tasarıma sahip... Sunuşu profesyonelce hazırlanmış, ambalajın teknik özellikleriyle birlikte ayrıntılı hazırlanan bir çalışma. Evlerde, ofislerde kendi başına boya yapmaya karar verenler için düşünülmüş, gerekli boya malzemelerini içinde barındıran boya kabı tasarımı. Boya yapımında, özellikle boya merdanesinin kullanımı sırasında, merdanedeki fazla boyanın sıyrılması için gerekli olan aparatın, temiz kullanım için gerekli diğer malzemelerle birlikte ayrı ayrı satın alınmasının önüne geçen, boya sırasında gerekli malzemeleri bir arada komplike bir şekilde ambalaj içinde barındıran, boya bittikten sonra tekrar bir ambalaj içinde toplayıp düzenli bir şekilde toplanabilen bir tasarım. Kabın içindeki boya bittikten sonra aynı boya ile ya da başka boya içine doldurulduktan sonra devam etmeye uygun, birden fazla malzemenin kullanım imkanına sahip başarılı bir boya ambalajı. Tasarım iki üründen oluşmaktadır. Tasarımcı her seferinde içindeki malzemelerin gereksiz tüketiminin önüne geçerek için ikinci bir tasarım ilavesi yaparak, bir kutudan fazla boya gereksinimi olanlar için, sadece boyanın olduğu benzer yedek boya ambalajınızı düşünerek tüketiciye fayda koşulunu yerine getirmeyi hedeflemiştir.

Ceyhun AKGÜN
Raportör
www.ambalajtasarimi.com
Temsilcisi

2005 Şekeroğlu "İYİ FİKİR"Ambalaj Tasarım Yarışması jurisi

Doç. Dr. Gülay HASDOĞAN - ODTU Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü /
Prof. Dr . Hasip PEKTAŞ - Hacettepe Üniversitesi GSF Grafik Bölümü
/ Doç. Dr. Özlem ER - İ.T.Ü Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü
Öğr. Gör. İlhan BİLGE - Marmara Üniversitesi GSF Grafik Bölümü - GMK Üyesi
/ Öğr. Gör. Yankı GÖKTEPE - İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Endüstri Ürünleri
Tasarımı Bölümü - ” www.ambalajtasarimi.com” Temsilcisi / Ürün Tasarımcısı
Mehmet ŞEKER - Şekeroğlu Plastik A.Ş. Pazarlama ve Satış Müdürü / Mehmet BİLDİK - Sektörel Danışman
/ Öğr. Gör. Ömer DURMAZ - Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Grafik Bölümü ” www.ambalajtasarimi.com” Temsilcisi - GMK Üyesi

Raportör
Ceyhun AKGÜN / www.ambalajtasarimi.com Temsilcisi / Grafik Tasarımcısı / GMK Üyesi