Jüri Değerlendirme Raporu
Jüri, Doç. Dr. Gülay Hasdoğan başkanlığında, Prof. Dr. Hasip PEKTAŞ, Doç Dr Özlem ER, Öğretim Görevlisi İlhan Bilge, Öğretim Görevlisi Ömer DURMAZ, Öğretim Görevlisi Yankı GÖKTEPE, Sektörel Danışman Mehmet BİLDİK olmak üzere alanında uzman jüri üyelerinin 100’e yakın projeyi, 11 Haziran 2005 tarihinde Konya Hilton Oteli’nde yaptığı toplantı da 2005 Şekeroğlu Plastik Ambalaj Yarışması’nı sonuçlandırdı.
“Şekeroğlu Plastik Ambalaj Yarışması” değerlendirme toplantısı, yarışmaya gönderilen çalışmaların değerlendirilmesi ve sonuca gidiş yöntemlerinin belirlenmesiyle başladı. Jüri, sonuca eleme usulüyle gitmenin daha doğru olacağına karar vererek, ilk değerlendirme kriterlerinin başına, yarışma formatı ve şartname de belirtilen kurallara uygun olup olmamasına göre yapmaya karar verdi. Bu karar doğrultusunda jüri bazı çalışmaları ön değerlendirmede eledi. Bu şekilde elenen çalışmalardan birine örnek vermek gerekirse, yarışmacı sunuşunun üzerine yarışma kuralları gereği “RUMUZ” yazması gerekirken açık ismini ve yarışmaya katıldığı üniversitenin ismini yazması nedeniyle elendi. Yarışma kuralları gereği yarışmacıların kimliklerine dair her hangi bir bilgiyi gösterecek, ima edecek notları sunuşların üzerine yazmamaları gerekiyordu. Formata uymadığı gerekçesiyle jüri tarafından elenen başka bir çalışma, yarışmanın konseptine uygun olmayan bir tasarımla katılmış olmasıydı. Yarışmacı teknik bir tasarımdan çok grafik tasarım uygulamasıyla yarışmaya katılması, yarışmanın konusu ve konsepti ile ilgili olmadığı gereçeksiyle elenen başka bir tasarımdı.
Yarışmaya gönderilen zarflarının içinden çıkan kimlik bilgilerine ait kartlar yarışma sonuna kadar açılmadan, sergilenen çalışmaların yanında kapalı olarak tutuldu. Jüri tarafından yarışmaya katılan tasarımların sunuşları incelendiğinde bazı sunuşların çok özensiz hazırlandığı, bazı sunuşların ortadan ikiye katlanmış bir biçimde yarışmaya gönderildikleri gözlemlendi. Amatörce hazırlanan işlerin yanında profesyonelce hazırlanmış sunumlar, tasarımın en ince teknik detaylarına kadar çizilmiş taslaklar jüri tarafından takdirle karşılandı ve sergilenmesine karar verildi.
TASARIMLARIN ÖN DEĞERLENDİRME ve ELEME KRİTERLERİ
Yarışma şartnamesinde belirtilen kriterler doğrultusunda,
• Tüketiciye sağlayacağı fayda,
• Üretilebilirlik,
• Dolum yapılabilme özelliği,
• Ambalajın sürekli kullanım değeri,
• Ergonomi,
• Rafta teşhir olanakları,
• Mevcut ambalajlara göre farklılık, orjinallik,
• Nakil taşıma imkanları, istifleme ve kolaylıkları,
• Ekonomiklik, üretim maliyetinin ürünün satış fiyatını etkileme oranı,
• Ambalajın içindeki ürünün tümünün kullanılabilirlik, tüketilebilirlik oranı.
Ambalajın kullanımı, ambalajın içindeki ürünün kullanım kolaylığı, ambalajın içindeki ürünün tümünün tüketilmesine uygunluğu, ambalajın ilk kullanımından sonra kullanım değerinin olması, raflarda satışa uygunluğu, istiflenmesi, pratik kullanımı göz önünde bulundurulan genel kriterlerdir.
Bazı ambalaj tasarımlarında üretim maliyetleri göz önünde bulundurulmadığı, üretiminden dolayı artan maliyetlerle, ürünün satış fiyatını artıracağından, tasarımcının konuya farklı bir yaklaşım getirmesi sebebiyle jüri, bu tasarımların sergilenmesine karar verdi.
Yarışmaya katılan tasarımlar arasında birçok orjinal fikir olmasına rağmen, plastik ambalaj üretiminde belirleyici faktör olan enjeksiyon sistemine uygun olmamasından dolayı elenen tasarımlar oldu. Bunun yanında bazı tasarımların neyin ambalajı olduğu, nasıl ve niçin kullanacağı konusunda açıklayıcı bilgi eksikliği sebebiyle jüri tarafından elendi. Tasarımların plastik ambalaj üretiminde belirleyici olan enjeksiyon sistemine uygunsuzluğu ve bu yönde yapılan önemli hatalar yarışmacıların bu konuda ki bilgilerinin yeterli olmadığı sonucuna varıldı Bu amaçla, önümüzdeki yıllarda yapılacak diğer “İyi Fikir” yarışmaları öncesi katılımcıların bilgilendirilmesi, bu konuda eğitici yazılar, kitapçıklar hazırlanarak bilgi eksikliğin giderilmesi hedeflendi.
Yukarıda sayılan nedenlerle elenen tasarımlardan sonra, sergilenmeye hak kazanan tasarımlar arasından jüri, tekrar bir değerlendirme yaparak, ödüle layık tasarımları belirledi.
1.’lik ödülü ve Özel Ödül “Beyaz Peynir Ambalajı”
Burçin KESERCİOĞLU Rumuz: 28055
ODTÜ Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü Master Öğrencisi
Yarışmada Şekeroğlu A.Ş.’nin genç yetenekleri ödüllendirmek amacıyla verdiği “İsmet Şekeroğlu Öğrenci Teşvik Özel Ödülü”ne ise, dereceye girip, en yüksek puanı kazanması sebebiyle Burçin KESERCİOĞLU layık görüldü.
• Peynirin ambalajından çıkartılırken kırılmasını, parçalanmasını önlemek amacıyla, kahvaltıda tabağa blok şeklinde servise sunulmasını amaçlayan peynir ambalajı... Peynirlerin ambalaj içinden çıkartılırken ufalanması ve kırılmasıyla ortaya çıkan israfın da önüne geçebilecek, kahvaltıda tüketilebilecek kadar olanı parçalanmadan servise sunmayı hedefleyen başarılı bir ambalaj. Peynir kalıpları, dolum sırasında ambalajın içine daha önceden yerleştirilmiş tutamaçların üzerine doldurulduktan sonra, üzeri tümüyle yalıtılıp kapatılıyor. Üretim kolaylığı açısından ekonomik ve kullanımı rahat, teknik olarak sorunsuz üretilebilecek bir tasarıma sahip. Mutfaklarımızda sıklıkla yaşanılan, bir soruna çözüm getirmesi, ekonomik, rahat üretilebilirliği, yalın ve basit çözümlemesiyle birincilik ödülüne layık görüldü.
2.’lik ödülü “Balık Kabı”,
Berke ATASOY Rumuz: 5Tbeş
• Ürünün kimliğiyle örtüşen balık görünümünü andıran bir tasarım... Ambalajın üzerinde balık gözü biçiminde özel dairesel bir alan oluşturulmuş, bu şeffaf görünümlü yerden üretim tarihi bilgileri rahatlıkla okunurken, balık formunun oluşumuna katkısı da olmuş. Ürünün raflarda rahatlıkla diğer ambalajlardan ayrılabilmesi, formun balık görünümüne olması sebebiyle rekabette artı puan getirmesi jüri tarafından beğeniyle karşılandı. Ambalaj teknik olarak üretilebilecek biçimde tasarlanmış, istiflemeye uygun kapak yapısıyla taşıma ve sergilemede kolaylık sağlanmış. Ambalaj içindeki balığın tüketiminden sonra ambalaj saklama kabı olarak tekrar kullanılabilme özelliğine sahip. Üç farklı boyutta hazırlanan ambalaj, farklı balık türleri ve ürünleri için hazırlanmış. Balık ambalajı çift cidarlı hazırlanarak donmuş balıkların marketten satın alındıktan sonra yada taşıma sırasında buzunun çözülmesini geciktirerek balığın tazeliğinin korunması hedeflenmiş. Balığın yağlı olması durumunda, plastik malzemenin geçirgenlik özelliği sebebiyle, akma, sızma olasılıkları jürinin değerlendirmesinde olumsuz bir etken oldu.
3.’lük ödülü “Dondurma Ambalajı”
Kazım DOKU Rumuz: Siyah Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Grafik Bölümü 4. Sınıf Öğrencisi
• Dondurmaların bir yerden bir yere taşınması, satın alınma sonrasında, hava sıcaklığı sebebiyle erimesi, dondurma üreticilerinin kg cinsiden yaptıkları paket satışlarından tüketimine kadar geçen sürede dondurmanın katı özelliğini koruması için tasarlanan bir ürün... İç içe geçmiş iki kaptan oluşan ambalajın dış cephesi şeffaf görünüme sahip olmakla birlikte, içinde ikinci bir kabın olması -dondurmanın konulduğu bölüm- ısı değişkenliğini en az oranda içindeki ürüne iletmesi sebebiyle beğeni topladı. Dışta yer alan şeffaf ambalajın içine, şırınga yöntemiyle doldurulabilen, derin dondurucuda donduktan sonra, dondurmanın erimesini önleyici özel sıvı bulunmaktadır. Bu sıvının donması durumunda, ambalajın görselliğine buz görünümüyle olumlu bir katkısı sağlayacağı düşünülmüş. Ambalajın amacı, marketten vb. yerlerden alınan açık ve kg’lık dondurmaların tüketim yerine kadar geçen zaman içinde erimesini önlemeyi hedefleyen bir işlevselliğe sahip. Ambalajın içine konulan dondurmanın erimemesi için özel bir yalıtım görevi gören ambalajın dondurma tüketimi sonrası benzer amaçlarla kullanımı, derin dondurucuda saklama kabı olarak kullanılabilen, ambalajın sürekli kullanım değerini taşıyan bir tasarımla sonuçlandırılmış. Bu ambalaj dondurma üreticilerine prestij katabileceği, satışlarını artırabileceği özelliklerine sahip olmasıyla jüri tarafından ödüllendirildi.
Mansiyon ödülü “Boya Kutusu”
Ali GÜNÖVEN ve Ulaş ERDOĞAN Rumuz: 24183
• Kompak bir tasarıma sahip... Sunuşu profesyonelce hazırlanmış, ambalajın teknik özellikleriyle birlikte ayrıntılı hazırlanan bir çalışma. Evlerde, ofislerde kendi başına boya yapmaya karar verenler için düşünülmüş, gerekli boya malzemelerini içinde barındıran boya kabı tasarımı. Boya yapımında, özellikle boya merdanesinin kullanımı sırasında, merdanedeki fazla boyanın sıyrılması için gerekli olan aparatın, temiz kullanım için gerekli diğer malzemelerle birlikte ayrı ayrı satın alınmasının önüne geçen, boya sırasında gerekli malzemeleri bir arada komplike bir şekilde ambalaj içinde barındıran, boya bittikten sonra tekrar bir ambalaj içinde toplayıp düzenli bir şekilde toplanabilen bir tasarım. Kabın içindeki boya bittikten sonra aynı boya ile ya da başka boya içine doldurulduktan sonra devam etmeye uygun, birden fazla malzemenin kullanım imkanına sahip başarılı bir boya ambalajı. Tasarım iki üründen oluşmaktadır. Tasarımcı her seferinde içindeki malzemelerin gereksiz tüketiminin önüne geçerek için ikinci bir tasarım ilavesi yaparak, bir kutudan fazla boya gereksinimi olanlar için, sadece boyanın olduğu benzer yedek boya ambalajınızı düşünerek tüketiciye fayda koşulunu yerine getirmeyi hedeflemiştir.
Ceyhun AKGÜN
Raportör
www.ambalajtasarimi.com
Temsilcisi
2005 Şekeroğlu "İYİ FİKİR"Ambalaj Tasarım Yarışması jurisi
Doç. Dr. Gülay HASDOĞAN - ODTU Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü /
Prof. Dr . Hasip PEKTAŞ - Hacettepe Üniversitesi GSF Grafik Bölümü
/ Doç. Dr. Özlem ER - İ.T.Ü Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü
Öğr. Gör. İlhan BİLGE - Marmara Üniversitesi GSF Grafik Bölümü - GMK Üyesi
/ Öğr. Gör. Yankı GÖKTEPE - İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü Endüstri Ürünleri
Tasarımı Bölümü - ” www.ambalajtasarimi.com” Temsilcisi / Ürün Tasarımcısı
Mehmet ŞEKER - Şekeroğlu Plastik A.Ş. Pazarlama ve Satış Müdürü / Mehmet BİLDİK - Sektörel Danışman
/ Öğr. Gör. Ömer DURMAZ - Dokuz Eylül Üniversitesi GSF Grafik Bölümü ” www.ambalajtasarimi.com” Temsilcisi - GMK Üyesi
Raportör
Ceyhun AKGÜN / www.ambalajtasarimi.com Temsilcisi / Grafik Tasarımcısı / GMK Üyesi
